Ba lan hân hoan tổ chức

Lễ kỷ niệm 25 năm Công đoàn Đoàn kết

tại nhiều thành phố ở Bắc Balan

 

Ngày 30 – 8 – 2005 tại Gdansk

The New Atlantic Initiative of

The American Enterprise Institute

tổ chức

Hội thảo  “Những bài học trong cuộc tranh đấu cho Tự do

 

Đông Giang Tử tường thuật

Ngày nầy năm xưa:

Những ngày cuối tháng 8 và đầu tháng 9, miền bắc Balan tưng bừng lễ hội kỷ niệm 25 năm Công đoàn Đoàn kết. Thật ra phải nói đó là những ngày nhắc lại những h́nh ảnh hào hùng của những người công nhơn lao động chấp nhận cái chết để tranh đấu cho Balan có được Tự do của ngày hôm nay.

Ở đây đó, bên bờ tường, bên gốc cây, trên rào sắt, có những ṿng hoa do Công đoàn Đoàn kết và dân chúng địa phương đă đem đặt ở đó để tỏ ḷng tưởng niệm những công nhơn đă hi sanh cho quyền lao động và tự do cho Balan. Nơi đây, 25 năm trước, sôi sục không khí đấu tranh. Không chỉ có công nhơn tranh đấu mà hầu như cả thành phố đều tranh đấu. Những ai có từng theo dơi phong trào Cđ Đk ở đầu thập niên 80’ của thế kỷ vừa qua ngày nay đến đây, nh́n những ṿng hoa đặt bên bờ tường, đây đó trên đường phố, đều không khỏi súc động, cơ hồ như đang nghe văng vẳng bên tai tiếng hô những khẩu hiệu, tiếng la hét dưới những đ̣n dùi cui, tiếng rên xiết dưới những bá súng và tiếng thở ra cuối cùng sau những phát súng của lực lượng vơ trang nhơn dân.

Những người tranh đấu đ̣i quyền lao động và tự do cho Balan là những công nhơn lao động vô sản làm việc tại xưỡng đóng tàu mang tên Lênin, người lănh đạo nhơn dân lao động vô sản toàn thế giới.

Chúng tôi đến Gdansk vào khoảng 10 giờ đêm. T́m được nhà trọ cũng là nhà trọ thanh niên. Nơi đây trước kia, là kư túc xá của công nhơn xưỡng đóng tàu Lênin. Người địa phương hướng dẫn chúng tôi cho biết hàng rào sắt này, các cửa sổ của dảy nhà phía bên kia đường, và thành phố này, ngày này 25 năm về trước, tràn ngập người là người. Bổng nhiên tôi cảm thấy vô cùng súc động. Phải chăng v́ ḿnh đang đứng trước một nơi động tâm?

Sáng hôm sau, chúng tôi đến địa điểm tổ chức Hội thảo để làm thủ tục tham dự. V́ danh sách tham dự đă nộp nên mọi người đều nhận được thẻ vào móc lên trước ngực. Phía Việt nam tham dự gồm có cô Thanh Vân (LMVNTD), Tiến sĩ Nguyễn Văn Trần ( LMDCVN) từ Paris, Pháp tới, bà Diệu Chân (đài Tiếng nói nước tôi) từ Sacramento và cô Trang Đài (Chương tŕnh Fullbright) từ Westminster, Huê kỳ tới. Tại Varsovie lên có các cô Vân Anh, Hương, Thuỷ, các ông Thành, Thuấn (Báo Đàn Chim Việt).

 

Một ngày hội thảo:

Đúng 9 giờ, cựu Tổng thống Lech Walesa đến khai mạc Hội thảo với bài nói chuyện khá dài, nhắc lại những điểm chánh của Phong trào Cđ Đk đă dẫn đến thành công. Ông nói chuyện với phong thái của một công nhơn tranh đấu tại chổ, thực sự và là một công nhơn chiến sĩ xuất sắc nên ở người ông toát ra một vẽ b́nh dị vô cùng quư mến.

Tiếp theo, ông Radek Sikorski, Giám đốc điều hành tổ chức New Atlantic Initiative tŕnh bày t́nh h́nh tổng quát của Balan trong quan hệ với thế giới và bày tỏ những ao ước tự do dân chủ sẽ đến những nơi nào c̣n chế độ độc tài.

Bước vào chương tŕnh Hội thảo, ông Peter Ackerman, Chủ tịch Freedom House, mở đầu với đề tài : “Đoàn kết nào để thế giới nói tới?”. Trong 8 đế tài (panels) được tŕnh bày liên tục suốt một ngày Hội thảo c̣n thêm 4 diễn giả tiếp ư trong bửa ăn trưa và tối, có mấy đề tài sau đây quan trọng đối với chúng ta hơn : “Vai tṛ Huê kỳ trong việc yểm trợ thay đổi Dân chủ” do ông Dan Fried, phụ tá ngoại trưởng Huê kỳ đặc trách Âu châu và Âu Á sự vụ thuyết tŕnh, “Thay đổi Dân chủ ở Trung đông” do những chuyên viên chánh trị địa phương tŕnh bày dưới sự điều hợp của ông Michael Rubin, thuộc AEI, “Chuẩn bị cai trị” hay “chuẩn bị chánh phủ” do Carl Gerhman, Chủ tịch National Endowment for Democracy, các học giả, nhà nghiên cứu của các đại học Đông Âu và Huê kỳ tŕnh bày.

Sau cừng trong bửa ăn tối, Tiến sĩ Zbigniew Brzezinski, cựu cố vấn an ninh quốc gia Huê kỳ tŕnh bày : “Lượng giá dân chủ: Đoàn kết đến dân chủ. Một viễn tượng địa lư chánh trị”.

Đặc biệt c̣n có những đề tài trực tiếp liên quan đến t́nh h́nh thiếu vắng dân chủ và vi phạm nhơn quyền ở các nước c̣n chế độ độc tài như Cuba, Tàu, Bắc Hàn, Việt Nam và Miến Điện.

“Vận động thay đổi ở Cuba” được các diễn giả cuba tŕnh bày dưới sự điều hợp của ông Joshua Murarchik, thuộc AEI, “Bắc Hàn, Trung Quốc và Việt nam vẫn c̣n nhiều gu lắc” do các nhà ly khai Bắc Hàn, Kang Cheol-Hwan, Trung hoa, Harry Vu và Việt nam, Trần Diệu Chân tŕnh bày dưới sự điều hợp của ông Adrian Karatnysky, thuộc Freedom House. T́nh h́nh gu-lắc ở Bắc Hàn và Trung Quốc được mô tả rơ ràng thuyết phục cử tọa bằng những bảng điều tra và h́nh ảnh.

 

Việt nam, một phái đoàn thống nhứt:

Phái đoàn Việt nam tham dự với tư cách thống nhứt là những người tranh đấu nhơn quyền nên bảng tên ghi: “Ủy ban Nhơn quyền”

Cùng phái đoàn Việt nam, Tiến sĩ Nguyễn Văn Trần phổ biến bản “Lời kêu gọi” * được viết bằng Pháp và Anh ngữ đồng kư tên : Tổ chức Trung tâm Nhơn quyền Việt nam ( LS Trần Thanh Hiệp); Ban Trị sự Phật giáo Ḥa Hảo Âu châu ( Cư sĩ Hồ Minh Châu); Hội Ái hữu người Việt Tự do vùng Val de Marne ( Cựu TTá Nguyễn Phúc Tửng); Hội Thánh Tin lành phân bô miền Tây nước Pháp ( TS Phan Văn Song); Liên minh Dân chủ Âu Châu (TS Nguyễn Văn Trần); Nghị hội Người Việt Huê kỳ (GS Nguyễn Ngọc Bích) và Trung tâm Dân chủ và Nhơn quyền Việt nam (Ông Nguyễn Thanh Hà, Huê kỳ).

 

Đoàn kết phải có Tự do :

Sau mười năm trở lại Balan, chúng tôi nhận thấy có sự thay đổi ở ch́u kích văn hóa, tuy đời sống dân chúng c̣n nhiều khó khăn (với 18 % thất nghiệp, đồng lương thấp so với giá sanh hoạt) Balan đă thật sự thay đổi v́ nhơn dân lao động muốn “phải thay đổi” tuy khẩu hiệu đ́nh công là đ̣i tăng lương.

Đương kim Tổng thống Balan, ông Alexandre Kwasniewski, tại buổi lễ khai mạc khai mạc Hội thảo ngày 29/8 với chủ đề:  “Từ Công đoàn Đoàn kết đến Tự do” cũng trong chương tŕnh kỷ niệm 25 năm Cđ Đk, tuyên bố: “Cách đây 25 năm, tôi không đứng phía các bạn, nhưng hôm nay, tôi chắc chắn rằng, các bạn đă viễn kiến về tương lai xứ sở chúng ta là hoàn toàn đúng” và ông tiếp: “Chúng ta đang sống trong một nước Balan tự do là nhờ ở các bạn”. Tổng thổng Balan nguyên là người cọng sản, đắc cử trong cuộc bầu cử tự do sau nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Lech Walesa.

Về người hùng của Cđ Đk, cựu Tổng thống Balan, ông Lech Walesa, nhơn lễ kỷ niệm nầy sẽ trả thẻ Công đoàn : “Tôi rút lui khỏi Cđ Đk để đánh dấu chấm dứt hẳn một giai đoạn đấu tranh. Tôi không muốn làm tù nhơn của những hào quang quá khứ !”

Chúng tôi đến Warsovie được cô Hương ra phi trường đón. Cô Vân Anh, các anh Robert Krzyszton (Tổ chức Cầu ṿng), cô Hương và cô Thủy là sanh viên tại Warsovie. Tất cả hoạt động cho dân chủ và nhơn quyền Việt nam rất nhiệt t́nh. Tất cả đều trẻ và rất dễ thương. Họ c̣n hướng dẫn giúp đỡ những người Việt nam làm ăn tại đó để giải quyết một số khó khăn về đời sống đối với chánh quyền Balan.

Bên cạnh những bạn trẻ quí mến nầy, có những vị lăo luyện trong việc tranh đấu ở Đàn Chim Việt đă nhiệt t́nh đón tiếp chúng tôi, chiêu đăi chúng tôi hai bửa cơm thân mật để những trao đổi về Việt nam liên tục đến quá khuya. Anh Thành và anh Thuấn c̣n đưa chúng tôi đi đến Gdansk để cùng nhau tham dự lễ và hôm sau trở về Warsovie gần 4 giờ sáng. Anh Thành ngă bệnh.

Điều ưu tư của các anh chị em ở Balan là t́m mọi cách, mọi nỗ lực vận động, để sớm giúp 40 ngàn đồng bào đang sanh sống ở Balan thoát khỏi nỗi sợ hăi kinh niên đối với nhà cầm quyền Hà nội để có được một đời sống độc lập, tự do trên Balan tự do. Được như thế, 40 ngàn đồng bào ấy mới giữ được trọn vẹn cho ḿnh và cho gia đ́nh ḿnh kết quả của sức lao động gian khổ, mỗi ngày làm việc từ 10 giờ sáng kéo dài đến 4 giờ sáng hôm sau, kể cả những ngày mùa đông giá buốt.

Tường thuật lại những ngày ở Balan để có dịp sống lại trọn vẹn với những chân  t́nh của các bạn quí mến ở Warsovie.

Không biết lúc nào sẽ có cơ hội trở lại để gặp lại những người bạn quí ấy ?

Bên tai tôi vẫn c̣n văng vẳng câu trong một bài phát biểu ở lễ kỷ niệm:

Muốn Đoàn kết phải có Tự do !

Đông Giang Tử

Paris ngày 3/9/2005

 

* Đính kèm:  Bảng “Lời Kêu Gọi” bằng Việt ngữ

 LỜI KÊU GỌI

của phái đoàn Việt nam

nhân dịp Lễ kỷ niệm 25 năm Công Đoàn đoàn kết tại Gdansk – Ba Lan

  

Thực tế Việt nam ngày nay về Nhân quyền

 

A/ Vi phạm quyền tự do phát biểu:

-         Kư giả Phạm Hồng Sơn bị cầm tù v́ đă dịch ra tiếng Việt tài liệu:  Dân chủ là ǵ? phổ biến trên mang Internet của Mỹ. Hiện nay, đang bệnh nặng mà không được chữa trị.

-         Việt nam đă bị xếp hạng 161 trên 167 quốc gia vi phạm tự do báo chí (có 500 tờ báo đều của nhà nước: hoàn toàn không có một tờ báo tư nhân.).

 

B/ Vi phạm quyền tự do tôn giáo:

-         Mục sư Tin lành Baptist Thân Văn Trường nhiều lần bị bắt và thả ra, sau bị giam trong bệnh viện tâm thần v́ đă dám phổ biến giáo lư và nhất là đă dám giảng đạo cho đảng viên đảng cộng sản.

-         Tại Sài G̣n (Thành phố Hồ Chí Minh) mục sư Nguyễn Hồng Quang và hai thầy giảng thuộc Giáo hội Ménnonite vẫn c̣n bị tù. Họ bị buộc tội đă chống lại và hành hung nhân viên công lực v́ muốn cùng với tín đồ ngăn cản công an địa phương phá huỷ Nhà nguyện của họ.

-         300 tin lành thuộc giáo hội évangéliste tỉnh B́nh Long bị chính quyền địa phương hăm doạ và khủng bố để cưỡng bức phải bỏ đạo.

-         Nhiều tin lành tỉnh Quảng Ngăi từ chối bỏ đạo nên nhà cửa bị công an ủi xập hoặc đốt trụi.

-         Công an cấm sinh viên, học sinh hát Thánh ca.

-         Hoà Thượng Thích Quảng Độ của Giáo hội Phật giáo Việt nam thống nhất vẫn bị quản chế.

-         Thượng toạ Thích Viên Định thuộc Giáo hội Phật giáo Việt nam thống nhất bị công an nhiều lần kêu lên thẩm vấn và hạch sách v́ lư do di chuyển không xin phép công an.

-         Nhiều tín đồ Phật giáo Hoà Hảo các tỉnh miền tây nam Việt nam tự thiêu phản đối những biện pháp hà khắc vô lư của nhà cầm quyền cộng sản đối với tôn giáo của họ.

-         Những giáo sự truyền thống của Phật giáo Hoà Hảo như treo cờ đạo (tấm vải vuông màu đỏ) trong các ngày Lễ đạo hoặc Lễ cúng tại tư gia, hoặc đông người tụ tập tại tư gia, nhân những dịp lễ cúng hay cầu nguyện, tất cả đều bị ngăn cấm.

-         Cơ sở vật chất của Giáo hội Phật giáo Hoà Hảo từ sau ngày 30.04.1975 bị nhà nước  tịch thu và đem sử dụng vào những mục đích khác như làm trụ sở tuyên truyền chủ thuyết cộng sản, làm nơi hoạt động xă hội, trung tâm tài liệu học tập, kể cả làm kho thóc lúa, đồn công an …

-         Tại Việt nam ngày nay, người dân tự do theo một tín ngưỡng hoặc một tôn giáo nhưng phải được nhà nước qui định.

 

C/ Vi phạm nhân phẩm con người

Việt nam được xếp vào hàng thứ hai là quốc gia buôn bán phụ nữ và trẻ con. Những người này bị bán qua Miên, Đài Loan, Nam Hàn, Nam Dương, Hồng Kông và trong gần đây sẽ mở qua Trung Quốc. Đây thực chất là một h́nh thức mới buôn bán nô-lệ đang trên đà mở mang.

Ân xá quốc tế lên án Việt nam năm 2005 vẫn tiếp tục vi phạm một cách có hệ thống những quyền căn bản của con người.

Chỉ có một nhà nước pháp trị  mới bảo đảm được nhân quyền và có thể làm cho nhân quyền trường tồn.

Nhân danh tự do, quyền dân tộc tự quyết, dân chủ và nhân quyền, những hiệp hội Việt nam và những nhân sĩ kư tên dưới đây, một lần nữa lên tiếng phản kháng chống lại sự khủng bố nhà nước là chính sách cai trị ở Việt nam từ ngày 02.09.1945, mặc dầu đảng cộng sản và chính phủ Hà Nội đưa ra những lời tuyên bố chính thức tốt đẹp để che đậy sự thô bạo và xấc xược của họ.

Chúng tôi, những người kư tên dưới đây, nhân dịp này nhắc lại rằng đảng cộng sản là đảng duy nhất cầm quyền ở Việt nam sử dụng sự khủng bố không chỉ nhằm chống lại các cộng đồng tôn giáo : Phật giáo thống nhất, Phật giáo Hoà Hảo, Cao-Đài, Công giáo, Tin lành, mà c̣n nhằm chống lại vô số người trí thức và ái quốc chân chính mà một số đông vẫn c̣n bị giam giữ trong các trại lao động cưỡng bách nằm rải rác từ Bắc đến Nam.

Chúng tôi, những người kư tên dưới đây, nhấn mạnh một lần nữa rằng đảng cộng sản Hà Nội nhân danh chủ thuyết Mác-Lê và tư tưởng Hồ Chí Minh  đă cưỡng đoạt từ ngày 02.09.1945 trọn vẹn quyền tự quyết của dân tộc Việt nam, quyền mà hai hiệp ước quốc tế đă long trọng thừa nhận: Hiệp ước Genève 1954 và Hiệp Đinh Paris năm 1973. Những quốc gia dân chủ đă kư hai Hiệp ước ấy không thể quên rằng họ đă kư không phải chỉ nhân danh hoà b́nh thế giới mà c̣n nhân danh quyền tự do cho tất cả mọi người một khi chế độ thuộc địa đă cáo chung.

Nhiều Hiệp Hội bảo vệ nhân quyền như Ân xá quốc tế, Văn bút quốc tế, Phóng viên không biên giới, nhiều cơ quan hoặc quí vị đại biểu như Quốc hội Âu châu hoặc Quốc hội Hoa Kỳ, cũng đă nhiều lần đ̣i hỏi nhà cầm quyền Hà Nội phải tôn trọng nhân quyền ở Việt nam. 

Nhân danh tất cả những người đă mất hoặc c̣n sống, đă hy sinh để bảo vệ những giá trị tinh thần nền văn hoá của chúng ta, chúng tôi viết Lời kêu gọi này dâng lên để tỏ ḷng tri ân sâu xa của chúng tôi.

Mong rằng những tổ chức và những người đă ủng hộ chúng tôi hăy tin chắc rằng hàng ngàn người Việt nam, những người đang hoạt động nhân quyền, những người trong các trại cải tạo, trong nhà tù, trong bệnh viện tâm thần, bằng Lời kêu gọi này khẳng định ḷng tin cậy và sự quyết tâm của họ.

Chúng tôi đặc biệt cảm ơn quốc gia Ba Lan và nhân dân Ba Lan đă giữ vai tṛ quan trọng trong hai Hiệp ước Genève và Paris. Thật vậy, trong hai cơ hội ấy, Ba Lan là thành viên của Uỷ ban Kiểm soát đ́nh chiến và thi hành Hiệp ước.

Từ đó, đối với chúng tôi, Ba Lan trở thành biểu một tượng tranh đấu thành công cho tự do.

Mong rằng tấm gương Ba Lan sẽ tiếp tục giúp các nước khác thành công. Ba Lan xứng đáng cho chúng tôi ca ngợi, chúng tôi tri ơn và chúng tôi tin tưởng. Chúng tôi muốn được biểu lộ những t́nh cảm trân trọng ấy đă ăn sâu trong tâm khảm của chúng tôi suốt trong nhiều thập niên đầy thử thách với tất cả những người sẵn sàng đưa tay giúp đỡ đồng bào của chúng tôi bị hành hạ.

Sau cùng, chúng tôi kêu gọi tất cả những chiến sĩ nhân quyền hăy duy tŕ và hăy tăng cường áp lực lên chế độ cộng sản ở Việt nam để đảng cộng sản phải chấp nhận hành sử đúng theo những cam kết của họ và để cho dân tộc Việt nam chúng tôi có thể hít thở đôi chút không khí của tự do cũng như nhiều dân tộc khác đă từng trải qua những thăng trầm như nhân dân Ba Lan.

T́nh bạn Ba Lan - Việt nam muôn năm !

V́ có tội ác ở Việt nam,

Nhân dân Việt nam phải đối phó !

 

Các tổ chức kư tên:

-         Trung Tâm Việt nam nhân quyền:

LS Trần Thanh Hiệp, 63 rue de la Grange aux Belles  – 75010 Paris – France

-         Ban Trị sự Phật giáo Hoà Hảo Âu châu:

Cư sĩ Hô Minh Châu, 7 rue des Chalets  – 94450 Limeil-Brévannes – France

     -     Hội ái hữu người Việt tư do tại Val-de-Marne:

Ông Nguyễn Phúc Tửng, 54 rue Lebrun  – 94400 Vitry-sur-Seine – France

-         Giáo hội Tin lành tại Pháp:

TS Phan Văn Song, 16 rue Puits-Chaussée –  86500 Montmorillon – France

-         Liên minh dân chủ Việt nam Âu châu:

TS Nguyễn Văn Trần. 11 rue Jean Rostand  – 77680 Roissy-en-Brie – France

     -     Nghị Hội người Việt tại Hoa kỳ:

GS Nguyễn Ngọc Bích, 6433, Northanna Dr, Springfield, VA 22150 USA   

     -     Trung tâm Nhân quyền và Dân Chủ Việt nam tai Hoa Kỳ:

Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch.

 

Đại diện tham dự: ông Nguyễn Văn Trần

Làm tại  Paris ngày 27.08.2005        

 

 

 

 

Trở lại trang chánh